Mikoryza – życie w ogrodzie

Drzewa od zawsze fascynowały i wzbudzały szacunek ludzi. Przypisywano im dobroczynną, a niekiedy magiczną potęgę. Od początku człowiek sadził je wokół swoich siedzib oraz obsadzał nimi aleje prowadzące do dworów. Ludzie wierzyli, że drzewa roztaczają opiekę nad nimi. Dzisiaj, bogatsi w wiedzę naukową, nie musimy tylko wierzyć. Wraz z rozwojem cywilizacji odkrywaliśmy coraz to nowe zalety drzew. Liczne fakty świadczą, że drzewa tworzą swoisty mikroklimat i pomagają leczyć różne dolegliwości, zarówno fizyczne, jak i te pochodzące z głębin naszej psychiki. Oddziałują na wszystkie nasze zmysły: wzrok, węch, smak, czucie. Swobodny i bezpośredni kontakt z drzewami stwarza silną więź emocjonalną, która owocuje głębokim rozumieniem natury i chęcią harmonijnego z nią współistnienia. Drzewo ma istotny wpływ na psychikę człowieka i zajmuje stałe miejsce w jego świadomości. Wśród drzew czujemy spokój, pogodę ducha, harmonię wewnętrzną, odprężenie i beztroskę. Czujemy, że jesteśmy „u siebie”.Otoczenie bez drzew wydaje się nam niekompletne, nienaturalne. – Prof. dr habil. Marek Kosmala

Środowisko naturalne od zawsze było dla nas inspiracją, w każdej z dziedzin życia. Intuicyjnie wyczuwamy że jest to dla nas dobre i właściwe. Przebywanie w pobliżu roślin, kwiatów, strumyków itp. daje nam poczucie wyciszenia- co w dzisiejszych czasach jest niebywale trudne. Co raz częściej spotykam ludzi, którzy nie mając podwórka czy działki decydują się na zakładanie ogrodu na tarasie czy balkonie, aby móc choć trochę przebywać wśród  zieleni, która jest naszym sprzymierzeńcem w walce o zdrowie.

 

Decydując się na założenie ogrodu przydomowego należy dokładnie przeanalizować własne potrzeby i upodobania aby zieleń, która pojawi się w ogrodzie była przyjazna, estetyczna i funkcjonalna. Dotyczy to zarówno projektowania formy ogrodu jak i doboru gatunków. Wybierając rośliny do ogrodu czy na taras powinniśmy pamiętać o tym iż każdy gatunek ma określone wymagania siedliskowe. Rośliny ozdobne mają za zadanie cieszyć oko , spełniać indywidualne potrzeby gospodarzy i sprawiać jak najmniej problemów. No właśnie co zrobić aby ogród cieszył, a nie przyprawiał o ból głowy – bo szkodniki, zarazy różnego rodzaju, nie chcą rosnąć, chorują, dużo pracy z nawożeniem, pieleniem itp.

Aby rośliny były piękne, dobrze rosły i nie chorowały muszą mieć warunki które temu służą. Jednym ze sposobów jest nawiązanie współpracy, przez rośliny, z mikroorganizmami glebowymi, które kolonizują strefę przykorzeniową roślin i w zamian za produkty fotosyntezy pomagają im w pozyskiwaniu substancji odżywczych zawartych w podłożu. Przykładem tego typu zjawiska jest mikoryza. Grzyb mikoryzowy pobiera i udostępnia roślinie zawarte w glebie składniki pokarmowe, a w zamian otrzymuje od swojego towarzysza, wytworzony w procesie fotosyntezy, węgiel (nawet do 30%). Grzybnia wchodząca w proces mikoryzy dostarcza roślinie nie tylko wodę oraz sole mineralne, ale także może syntetyzować witaminy oraz wtórne metabolity, które będą wzmacniać kondycję roślinnego partnera, chroniąc go dodatkowo przed chorobami. Roślina odwdzięcza się grzybni dzieląc się produktami fotosyntezy, co potęguje rozrost grzybni w podłożu, nawet kiedy ona sama nie natrafi na wystarczającą ilość składników pokarmowych.
Mikoryza w ogrodzie przynosi szereg korzyści, wprowadzenie odpowiedniej grzybni mikoryzowej do ogrodu może w znaczący sposób poprawić kondycję roślin i ich odporność na ataki chorób. Drzewka i krzewy mogą bujniej się rozrastać i jeszcze bardziej cieszyć oczy.

W warunkach naturalnych rośliny radzą sobie same, bez pomocy ogrodnika-opiekuna, gdyż mają swoich „naturalnych” pomocników w postaci grzybów. Około 80% roślin rosnących wśród nas korzysta z zalet mikoryzy. I to już od wielu milionów lat! Mikoryzę zaliczamy do najlepszych „pomysłów” przyrody na poprawę wegetacji i zdrowotności roślin. W symbiozie mikoryzowej ze specyficznymi grzybami współżyje większość roślin zasiedlających ekosystemy lądowe.

Najważniejszą funkcją grzybów mikoryzowych jest ich zdolność do tworzenia „pomostu” pomiędzy glebą i rośliną: strzępki tych grzybów z jednej strony penetrują i kolonizują korzenie rośliny, z drugiej nawiązują bezpośredni kontakt z glebą.
Dzięki nawet 1000 krotnemu powiększeniu strefy penetrowania gleby przez system „grzybo-korzeniowy” rośliny mikoryzowej

  • znacząco wzrasta przepływ wody i składników pokarmowych zwiększając możliwości wzrostu rośliny
  • lepiej  wykorzystywane są składniki zawarte w nawozach, dzięki czemu zmniejsza się ilość stosowanych nawozów do 50%
  • zwiększa się odporność roślin na suszę, zmiany temperatur( co w naszym klimacie jest bardzo ważne), niekorzystny odczyn pH podłoża, choroby np. fytoftoroze

Szczepionki mikoryzowe bardzo ułatwiają pracę przy roślinach kwasolubnych. Zakwaszanie ziemi tradycyjnymi metodami jest krótkotrwałe i należy pamiętać o pilnowaniu, aby ziemia nie traciła odpowiedniego pH. Tymczasem dzięki zastosowaniu szczepionki mikoryzowej, efekty będą się utrzymywać przez wiele lat, a dodatkowo rośliny będą miały ochronę przed chorobami.

Oprócz wymienionych wyżej zalet mikoryza przyczynia się także mniejszego zachwaszczenia terenu. Występujące na obszarach rolniczych chwasty nie wchodzą w symbiozę z grzybami, przez co ich ilość eliminowana  jest w sposób naturalny, bez konieczności stosowania herbicydów. Połączone z grzybem rośliny są również odporniejsze na stres towarzyszący przesadzaniu oraz niedobór wody, dzięki czemu odgrywa ważną rolę przy zalesianiu zdewastowanych terenów.

Rozrastająca się sieć strzępek penetrujących duże obszary gleby, wpływa korzystnie na jej strukturę. Dodatkowo, grzyby mikoryzowe wydzielają w swoim sąsiedztwie hydrofobową substancję zwaną glomaliną, która ułatwia przepływ wody i przenikanie powietrza pomiędzy cząsteczkami gleby, wzmagając tym samym jej stabilność. Właściwości te można wykorzystać przy stabilizacja wydm piaszczystych oraz materiału pokopalnianego.


Szczepionkę stosuje się tylko raz ( nie ma uniwersalnej mikoryzy) w odniesieniu do poszczególnych roślin, każda rodzina roślin tworzy symbiozę ze specyficznymi sobie grzybami. Zabiegu nie trzeba już później odnawiać. Grzyby związują się z korzeniami roślin na zawsze.

Warto pamiętać, aby przez kilka a nawet kilkanaście tygodni nie stosować nawozów mineralnych. Najlepiej zastąpić je organicznymi alternatywami( kompost, biohumus itp), lepiej jednak pozwolić grzybom na swobodny, nieprzyśpieszony wzrost. Oczywiście zabronione jest także stosowanie chemicznych środków ochrony roślin .Syntetyczne i sterylizowane podłoża, a także chemiczne środki ochrony roślin i nawozy hamują proces zasiedlania gleby przez grzyby, a intensywna orka rozrywa znajdujące się w glebie strzępki. Warto zatem zadbać o rozwój grzybów mikoryzowych w glebie, zwłaszcza, że jest to metoda pielęgnacji całkowicie naturalna i przyjazna dla środowiska. Przy prawidłowym przeprowadzeniu zabiegu efekty są zwykle widoczne u roślin po 4-6 miesiącach.Co prawda mikoryza uczy cierpliwości – trzeba poczekać na efekty ale jest to w pełni naturalna metoda , aby ogród wyglądał pięknie.
Istnieje kilka rodzajów szczepionek mikoryzowych przeznaczonych dla różnych grup roślin. Szczepionki występują w dwóch rodzajach – zarodników grzybów lub żywych strzępek. Jako że drugi jest najlepszą formą, gdyż niemal zawsze wykiełkuje – potrafi przeczekać niedogodne warunki nawet przez kilka lat zajmiemy się głównie nim. Żywa grzybnia – jej strzępki niezwykle szybko zasiedlają korzeń.
Żywa grzybnia mikoryzowa, w odróżnieniu od preparatów suchych, jest, gotowa do natychmiastowej reakcji z rośliną. W formie żelowej zawiesiny ma trwałość nawet paru lat w temperaturze około 0°C, a żywotność traci po wysuszeniu.
Aby zastosowanie mikoryzy było skuteczne trzeba wybrać szczepionkę mikoryzową o odpowiedniej jakości, zawierającej żywą grzybnię mikoryzową. Po przestudiowaniu wielu opracowań i praktycznych doświadczeń zdecydowanie, godne polecenia są szczepionki Żywa Grzybnia Mikoryzowa produkowanych przez Laboratorium Grzybów Mikoryzowych MYKOFLOR z Końskowoli. Jest to produkt polski, posiadający liczne pozytywne opinie niezależnych instytutów naukowych,jak również przetestowana przez wielu ogrodników amatorów., Firma MYKOFLOR jest jedynym na terenie Unii Europejskiej producentem tego typu produktów. Zachęcam do zapoznania się ze www.mykoflor.pl WARTO! Wybieraj wyłącznie oryginalne produkty! Jeśli zależy nam na efektach.

Wszystkie szczepionki dostępne są w małych opakowaniach wygodnych do natychmiastowego użycia w ogrodzie lub na balkonie. Są to plastikowe butelki o zawartości 250 ml preparatu oznakowane jako Żywa grzybnia mikoryzowa MYKOFLOR. Ich zastosowanie jest bardzo łatwe. Preparat zawarty w butelce wystarczy wstrzyknąć do gleby w okolicach korzeni rośliny.

Firma Mykoflor ma w swojej ofercie szczepionki do : drzewa liściaste, drzewa i krzewy iglaste, drzewa i krzewy owocowe, oliwki, cytrusy, winorośl, borówka, wrzosowate ,róże, wierzba, topola, paulownia.

Zastosowanie szczepionek mikoryzowych jest bardzo proste. Od kupionej butelki odetnij końcówkę. Następnie podkop mały dołek wokół korzeni rośliny (na ok 10 cm głębokości). Potem wyciśnij około 1 łyżeczkę (ok 10 ml) mikoryzy na korzeń rośliny. Na koniec dołki zakop i obficie podlej roślinę. Teraz tylko czekać na efekt!

Mikoryzę można wykorzystywać w zasadzie przy każdym rodzaju roślin. Jednak szczepionki stosowane są najczęściej do roślin  wrzosowatych grupa ta charakteryzuje się wytwarzaniem korzenia z małą ilością włośników, przez co słabo pobierają wodę i składniki pokarmowe. Inną grupą często poddawaną mikoryzacji są drzewa i krzewy iglaste. Ponadto szczepionki są przydatne, gdy podłoże jest kwaśne (niektóre pierwiastki są słabo dostępne) oraz jałowe -z małą ilością składników pokarmowych.
Zjawisko mikoryzy można z powodzeniem wykorzystać także w przydomowym ogrodzie- trawnik, rośliny iglaste, azalie, rododendrony, róże, warzywa, ,a  także podawać roślinom rosnącym w donicach np. na balkonach i tarasach- mikoryza wpływa pozytywnie na kwitnienie.

Zastosowanie szczepionek mikoryzowych ułatwia prace w ogrodzie i pozwala na osiągnięcie lepszych efektów dekoracyjnych roślin ozdobnych. Przyroda po raz kolejny podpowiada nam iż współpraca z nią jest korzystna nie tylko dla naszego zdrowia fizycznego i psychicznego , ale także dla całego środowiska które jest naszym domem. Bardzo zachęcamy do stosowania naturalnych sposobów nawożenia, odżywiania i pielęgnowania roślin w waszych ogrodach i tarasach.